de zAAk A

Visie

Wat is rechtvaardig? Hoe weet je wat waar is? Mag je vlees eten? Wat betekenen excuses? Kunnen game-karakters vriendschap sluiten? Zijn jouw God en mijn God dezelfde? Kan lelijk mooi zijn? Kan je vrienden zijn met een robot? Kan je mensen sorteren? Wat zou je op school moeten leren? Is de mens een dier? Kan je kiezen wie je bent? Bestaat een personage? Zijn echte Nikes mooier dan neppe? Wie mag de baas zijn? Wat mogen volwassenen aan kinderen opleggen?

Kinderfilosofie heeft als doel kinderen autonoom, kritisch en constructief te laten nadenken, samen met anderen. Er staat geen filosofische theorie centraal, het draait om de eigen gedachten van kinderen en die van degenen waarmee ze filosoferen.

Want er bestaan eindeloos veel vragen waar ouders, docenten, vrienden, klasgenoten, influencers, geestelijken, politici, Google of zijzelf niet hét antwoord op hebben, maar die tóch interessant zijn om over na te denken. Omdat ze over henzelf, het leven en de wereld gaan. Maar dit soort vragen krijgen weinig aandacht. Op school en daarbuiten leren kinderen vooral dat dingen zus zitten of zo moeten. En ook veel volwassenen hebben vaker een antwoord dan een vraag. Terwijl we het als samenleving zonder niet-weten en zonder autonoom, kritisch en constructief samen nadenken wel kunnen schudden met een leefbare planeet of een democratische rechtsstaat. Dan zijn we overgeleverd aan nepnieuws, verdeeldheid, groot-geld en veel-macht.

Emancipatie 

Als kinderfilosoof komt Annelies op scholen door de hele stad (sinds seizoen ‘19/’20 is ze in alle zeven stadsdelen werkzaam geweest). Ze ziet de grote verschillen tussen werelden waarin kinderen opgroeien en het verschil in kansen en mogelijkheden die ze krijgen. Ook ziet ze in elke klas, in elke wijk, kinderen die het lastig vinden om zich uit te spreken, onzeker over de waarde van hun ideeën, niet gewend misschien dat die er mogen zijn. de zAAk A wil dat alle kinderen zich krachtig, zelfbewust en gehoord voelen. Ze doen ertoe. Kinderfilosofie werkt met de eigen, autonome gedachten van kinderen en werkt daardoor emanciperend.

Verbinding 

Grote verschillen tussen werelden (waarin (Amsterdamse) kinderen opgroeien), het ontbreken van contact en interactie in real life, sociale media-algoritmes, nepnieuws: polarisatie is een maatschappelijk probleem. En net als voor volwassenen is het ook voor kinderen moeilijk om écht naar anderen te luisteren. Echt luisteren is niet ‘stil zijn als de ander praat’, maar proberen te begrijpen wat die ander zegt en dáárop reageren. Door te filosoferen leren kinderen dat andere ideeën en denkbeelden interessant kunnen zijn en dat je samen met anderen aan gedachten kunt bouwen. Ze leren vreedzaam van mening verschillen en van mening veranderen. Kinderfilosofie stelt de ideeën centraal, niet de mensen, en werkt daardoor verbindend. 

Probleemoplossend vermogen

Door autonoom, kritisch en constructief samen te leren denken, leren kinderen hoe ze problemen en vraagstukken te lijf kunnen gaan. Nadenken is iets anders dan piekeren. Filosoferen is niet zweverig, maar gaat over concrete, relevante, herkenbare zAken. Kritisch denken betreft ook jezelf. Autonoom denken is niet hetzelfde als doof zijn voor goede argumenten van anderen. Iets niet weten is niet dom. Kennis is niet hetzelfde als wijsheid. De turbulente tijden waar we in leven en de uitdagingen waar we voor staan, vragen om helder kunnen nadenken.

de zAAk A gelooft dat filosoferen bijdraagt aan de emancipatie van individuen, aan verbinding in de samenleving en aan het probleemoplossend vermogen van de mensheid. HATSA.

Missie

de zAAk A wil kinderen van 5 t/m 13 jaar en de volwassenen om hen heen (ouders/verzorgers, docenten) aan het filosoferen brengen en daar plezier aan laten beleven. Theater is voor ons het ultieme middel om dit doel te bereiken: live, collectief en op de grens van verbeelding en werkelijkheid biedt deze (kunst)vorm ons alle mogelijkheid voor ontregeling en interactie. Met humor, emotie, plot, contact, herkenning en relevantie gieten we met een voorstelling het filosoferen naar binnen. de zAAk A = filosofie in feestvorm.

Diversiteit is daarbij belangrijk. Filosoferen is per definitie gebaat bij meerstemmigheid, verschillende perspectieven maken een gesprek rijker. Inclusie is voor de zAAk A een artistiek-inhoudelijke opdracht. Als een divers publiek ons weet te vinden, zich bij ons welkom en aangesproken voelt en als de voorstellingen gemaakt zijn en gespeeld worden door een divers team, worden de voorstellingen beter. We richten ons op publiek dat divers is wat betreft culturele achtergrond, sociaaleconomische situatie, intellectuele capaciteit, ervaring met kunst en het wel/niet hebben van een auditieve beperking.

Voorstellingen van de zAAk A spelen in theaters, op festivals, op scholen en in de bibliotheek. Maar ook in musea, politiebureaus of buurthuizen zouden we ons thuis voelen. Zolang er publiek is, kunnen wij doen alsof. 

We zijn een Amsterdams gezelschap. In Amsterdam ligt onze focus, ervaring en inspiratie. Daarnaast spelen we in theaters en op festivals door het land. 

Naast voorstellingen verzorgen we filosofeerlessen en -workshops aan kinderen, vooral op basisscholen, in Amsterdam. Geïnteresseerde volwassenen, zoals bijvoorbeeld basisschooldocententeams of kunstvakdocenten, kunnen terecht voor de basiscursus Filosoferen met kinderen.  

Annelies Appelhof

de zAAk A is in 2019 opgericht door Annelies Appelhof. Annelies woont in Amsterdam. Ze studeerde in 2010 af als acteur aan de Toneelschool in Arnhem en werkt sindsdien voor theater, film en televisie. In 2013 won ze samen met Karlijn Sonderen de eerste STIP Jeugdtheaterpitch. Ze kwam terecht bij Theatergezelschap BonteHond, waar ze zich verder kon ontwikkelen als maker, onder andere met de Subsidie Nieuwe Makers van het Fonds Podiumkunsten.

In 2019 rondde Annelies de éénjarige Beroepsopleiding Filosoferen met Kinderen en Jongeren aan de Internationale School voor Wijsbegeerte af. Sindsdien filosofeert ze met kinderen op verschillende basisscholen in Amsterdam.

Eerder behaalde Annelies (in 2006) een master Klinische Ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit van Amsterdam en (in 2018) rondde ze de éénjarige opleiding af tot Beroepskunstenaar in de Klas (BIK) aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten.